સુફી મનુબરી……..બઝમે વફા

 

(સૌજન્ય:ગુજરત ટુડે 25 સપટે.2017)

Sufi Manubari | My Tankaria

Sep 24, 2017 – A very good friend of many Tankarvis, Haji Mohamed Musa Sufi Manubari, has passed away after a very short illness. Inna Lillahi wa inna ilayhi …

Muhammedali Wafa

إِنَّا للهِ وَإِنَّـا إِلَيْهِ رَاجِعونَ…..અલ્લાહ સુબ.મર્હૂમ સૂફી સાહેબ ની બાલ બાલ મગફિરત ફરમાવે.અને એમના કુટુંબી જનો,મિત્રો,અને ચાહકોને સબ્રે જમીલ અતા ફરમાવે.હઝલ સમ્રાટ મર્હૂમ જનાબ બેકારા સાહેબ પછી સૂફી મનુબરી સાહેબ સાચેજ હઝલ રત્ન હતા. બેકાર સાહેબે લખ્યું હતું કે….તારા વિના લાગશે ફીકા ફીકા મુશાયરા.હવે બ્રિટનના મુશાયરાઓ સૂફી સાહેબ વિના ફીકા તો ન થઈ જાય?ઇંશા.અલ્લાહ જલ્લેશાનહુ માર્હૂમની નેમુલ બદલ અતા ફરમાવે !

મુકતક—સૂફી મનુબરી

ફરીથી હાજીનો પિત્તો ના ઉછળી જાય તો સારું

ફરી ઇસપ વલી લાલ પીળો ના થાય તો સારું

‘સુફી’આપસમાં ઝઘડીને અમારી ઠુસ નીકળી ગઇ

પરસ્પર એકતા જેવું હવે કંઇ થાય તો સારું

હઝલ—સૂફી મનુબરી

છે દુઆ મારી કે મારા માસાને વિઝા મળે

તું રહમ કર મારા માથા પરથી આ આફત ટળે

પાસે બેસી પૌત્રો પણ વાત મારી સાંભળે

એને સ્ટુપિડ કે’ ના એવી બાયડી મળે

જાઉં છું વિંન્ટરમાં ઇંન્ડિયા તેથી હું ગભરાઉં છું

યા ખુદા તારી સામે હાથ હું લંબાઉં છું

જાઉં ઇન્ડિયા ત્યાંથી પાછો સલામત આવું હું

સાથ કિલોનું વજન સાથે ખેંચી લાવું હું

હા મને આબાદ તું કસ્ટમમાંથી છટકાવજે

મારા બદલે કોઇ બીજાનેજ તું પકડાવજે

ઝુડવા આવી

બૂઢાપામાં આ કાકાની કળાઓ ખીલવા આવી.

અને દાઢો જવાનીની હવે તો ફૂટવા આવી.

વિતી ગઇ જે જવાની તે ફરી રીવર્સ થવા આવી,

પૂરા છપ્પન થયા ત્યારે મને છંછેડવા આવી.

કમૂ કલકોલવા આવી અને રૂપા ફોલવા આવી,

સમરમાં વીઝા લઈ જાને મને ખંખેરવા આવી.

આ કાકી યુ.કે.માં આવીને પણ સીધી નથી રહેતી,

કોઇનું જોડવા આવી, કોઇનું તોડવા આવી.

મણી કાકીનું બાકી હતું ,તો છેવટે તે પણ,

યુ.કે.ને બોરડી સમજીને એને ઝુડવા આવી.

હિકાયત હૂરોની પઢતો હતો હું એકલો બેસી,

કિચનમાંથી હૂરીની માં ત્યાં માથું ફોડવા આવી.

હીટરની પાંસે બેસીને ઉમરજીએ ઉંઘી લીધું,

હસન તુ જાગ આ વાએઝતો પૂરી થવા આવી.

‘સૂફી’કિમત જો રુપિયાની ઘટી ગઈ તો નવાઈ શી,

અમારી વેલ્યુ પણ એક કોળીની થવા આવી.

_’સુફી’મનુબરી(બોલ્ટન,યુ.કે.)

(ગુજLISH ગઝલો _36)

Advertisements

પ્રિયાને…..સુરેશ હ.જોષી

ગગન વિના…આદિલ મનસૂરી

.

મારા જીવનની વાત, ને તારા જીવન વિના,

ધરતીની કલ્પના નહીં આવે ગગન વિના.

.

ઉન્નત બની શકાય છે ક્યારે પતન વિના?

મસ્તક બુલંદ થઇ નથી શકતું નમન વિના.

.

વીજળીની સાથે સાથે જરુરી છે મેઘ પણ,

હસવામાં કંઇ મજા નહીં આવે રૂદન વિના.

.

કરતા રહે છે પીઠની પાછળ સદા પ્રહાર,

એ બીજું કોણ હોઇ શકે છે સ્વજન વિના?

.

આંસુઓ માટે કોઇનો પાલવ તો જોઇએ,

તારાઓ લઇને શું કરું ‘આદિલ’ ગગન વિના?

હસ્તધૂનનથીય આગળ કોણ સચવાય છે…. ચિરાગ ઝા “ઝાઝી”

આખે આખું પોત અંદરથી જ બદલાય છે,

મારો પડછાયો હવે રંગીન દેખાય છે.

.

ધ્યાનથી જો સાંભળો તો મનમાં અંકિત થશે,

માત્ર જોવાથી ચરમસીમા ક્યાં સમજાય છે.

.

સામ સામે બે જણા ઊભા છે, ને તે છતાં,

હસ્તધૂનનથીય આગળ કોણ સચવાય છે.

.

માત્ર અનુભવ થાય ત્યારે લખવું સંભવ નથી,

દોસ્ત અવલોકનની અવગણનાં ચર્ચાય છે.

.

જાત સાથે યુધ્ધ કરવા કોણ તૈયાર છે,

ભીષ્મ માફક કોણ રૂંવે રૂંવે છેદાય છે?.

.

(છંદ : ગાલગાગા ગાલગાગા ગાલગાગા લગા)

(Courtesy:Facebook)

(સૌજન્ય : નિરીક્ષક 1 ઓકટો.2017)

એ પીગળે જો પ્રેમ માં દર્પણ થશે….મુહમ્મદઅલી વફા

સાબિત રહે એ રેત તો ચણતર થશે

જો પીગળે એ પ્રેમ માં દર્પણ થશે.

.

 આ દાખલો છે પ્રેમનો ગોખાય ના

એ કોતરે હૈયું કદી તારણ થશે

.

 સળગી રહે બે લાગણી એક તાંતણે

બળશો ખરા પણ હેતનું તાપણ થશે.

.

આ નજર ને નીચી જરા રાખો સખે

નહિતો કદી એ તીર યા ગોફણ થશે

.

ચુપકીદગી જળવાય તો છે ખેર બસ

નહિ તો વફા એ ગામનું બળતણ થશે

ઇબલીસ ભી રખ લેતે હૈં જબ નામ ફ઼રિશ્તે…….શહજ઼ાદ અહમદ

ઇબલીસ ભી રખ લેતે હૈં જબ નામ ફ઼રિશ્તે

મૈં ક્યૂઁ ન કહૂઁ મુઝ સે ભી હૈં ખ઼ામ ફ઼રિશ્તે

વો નૂર હૈં મૈં ખ઼ાક હૂઁ લેકિન મેરે બાઇસ

લેતે નહીં ઇક લમ્હા ભી આરામ ફ઼રિશ્તે

તન્હાઈ મેં આ જાતી હૈં હૂરેં મેરે ઘર મેં

ચમકાતે હૈં મસ્જિદ કે દર-ઓ-બામ ફ઼રિશ્તે

એક મૈં હી તો હૂઁ રાત-ગએ જાગને વાલા

સો જાતે હૈં બેહોશ સર-એ-શામ ફ઼રિશ્તે

જન્નત સે નિકાલા હુઆ ઇંસાન વહી હૈ

શૈતાન બને બૈઠે હૈં નાકામ ફ઼રિશ્તે

હૂઁ ઇતના ગુનાહગાર કિ અલ્લાહ કે આગે

લેતે હુએ ડરતે હૈં મેરા નામ ફ઼રિશ્તે

દુનિયા હુઈ આબાદ તો મેરે હી સબબ સે

અંજામ ન દે પાએ કોઈ કામ ફ઼રિશ્તે

ક્યા સોચ કે ઇંસાન સે શરમાએ હુએ હૈં

દેતે નહીં દીદાર સર-એ-આમ ફ઼રિશ્તે

મૈં એક ગુનાહગાર નસીહત કા હદફ઼ હૂઁ

દુનિયા મેં ભી મિલતે હૈં બહર-ગામ ફ઼રિશ્તે

યે દુખ઼્તર-એ-રજ઼ દાના-એ-ગંદુમ તો નહીં હૈ

ચક્ખેં તો સહી બાદા-એ-ગુલફ઼ામ ફ઼રિશ્તે

યૂઁ ગ઼ૈબ સે મૈં ઢૂઁડ કે લાયા હૂઁ મજ઼ામીં

જૈસે કોઈ લે આએ તહ-એ-દામ ફ઼રિશ્તે

જો બાત મિરે દિલ મેં થી આઈ હૈ જ઼બાઁ પર

અબ કરતે ફિરેંગે મુઝે બદનામ ફ઼રિશ્તે

‘શહજ઼ાદ’ જ઼માના હુઆ લેકિન મિરી જાનિબ

લાતે નહીં અલ્લાહ કા પૈગ઼ામ ફ઼રિશ્તે

ઈરાક યુદ્ધ વિશેની એક આરબ કવિતા ……ચંદ્ર્કાંત બક્ષી

ઈરાક યુદ્ધ (માર્ચ 2003) પછી લખાયેલી નવી આરબ કવિતા ‘યુદ્ધ’ – કવિ દુન્યા મિખેઈલ, અને પ્રગટ થઈ માર્ચ 31, 2003ના લંડનના ‘ટાઈમ્સ’માં. થોડા અંશો:

વહેલી સવારથી
સાયરનો, એમ્બ્યુલંસો, હવામાં લુઢકતી લાશો,
બૉલબેરિંગ પર સરકતાં સ્ટ્રેચરો પર
પડેલા ઘાયલો, માની આંખોમાં વરસાદ ખેંચી
લાવે છે. રેગિસ્તાનની ધરતી પર
બાળકોના માથાંઓમાં થતા પ્રશ્નો-
આકાશમાં ફેંકાતા અગ્નિના ગોળાઓ
અને પ્રક્ષેપકો
દેવતાઓની મજા ખાતર….યુદ્ધ
જનરલોને ચંદ્રકો, કવિઓને વિષયો
બનાવટી અંગોના ઉદ્યોગનો વિકાસ,
માખીઓની ઉજાણી,
ઈતિહાસના પુસ્તકમાં પાનાંઓની વૃદ્ધિ
હત્યારા અને હત્યા વચ્ચેની સમાનતા
છોકરીઓની પ્રતિક્ષાના દિવસો
અનાથો માટે ઘરો, કોફીન બનાવનારાઓના
ધંધામાં તેજી, નેતાના ચહેરા પર સ્મિત….

(ક્લોઝ-અપનું સ્માઈલ પ્લીઝ: પૃ.15)

કાચિંડાની પ્રાથના…….મસ્ત હબીબ સારોદી

(સૌજન્ય:મોજ-મસ્તી: પૃ.46)

ઘૂવડની પ્રાર્થના……મસ્ત હબીબ સારોદી

(સૌજન્ય:મોજ-મસ્તી પૃ.46)

કંટક નગરમાં અમારું ધામ છે….મુહમ્મદઅલી વફા

બસ તમારો આટલો એહસાન છે.

કે સલામત બસ અમારી જાન છે.

 .

એ ફર્યો થોડા દિવસ એની ગલી.

કૈસ રણમાં જઈને પણ બદનામ છે.

.

વેદના સૂકી હતી સદીઓ તણી,

અશ્રુઓ ક્ષણ ના બધા નાકામ છે.

 .

તુ ક્યાં જઈ શોધી રહ્યો છે ખોરડું,

રંગમાં રંગેલા સ્વાર્થના સહુ ગામ છે.

 .

હા અમે પુષ્પો કળી ફોરમ ખરાં,

કંટક નગરમાં અમારું ધામ છે.

.

મે’વફા’ માંગી કદી પીધી નથી,

એનું ન દુ:ખ ખાલી અમારો જામ છે.

સરકાર—ચંદ્રકાંત બક્ષી

સરકારને કરોડો મોઢાં હોય છે

પણ એક આત્મા હોતો નથી,

સરકાર અવાજની માલિક છે

અને માલિકનો અવાજ છે.

સરકાર વિચારો કરાવી શકે છે,

સરકાર લેખકને લખાવી શકે છે.

ચિત્રકારને ચિતરાવી શકે છે

ગાયકને ગવડાવી શકે છે,

કલાકારને કળા કરાવી શકે છે,

એક હાથે તાળી પડાવી શકે છે,

રવિવારને સોમવાર બનાવી શકે છે

નવી પેઢીને જૂની કરી શકે છે

પૈસા છાપી શકે છે, શ્વાસ ઉગાડી શકે

સરકાર ફરે છે.

(૧૯૭૭માં લખાયેલી આ રચના આજે પણ

એટલી જ યથાર્થ છે. પ્રેષક : યોસેફ મેકવાન)

(સૌજન્ય:નિરીક્ષક 1 સપ્ટે.2017)

બધા દ્ર્શ્યો તૂટી જવાની અણી પર……મુહમ્મદઅલી વફા

.

મહેફિલ છે ઊઠી જવાની અણી પર.

સુગંધો છે ઊડી જવાની અણી પર.

 .

કયા શબ્દોથી હું તને અહિ મનાવું?

બધા શબ્દો ખૂંટી જવાની અણી પણ.

 .

સલામોનાં ઉદબોધનો પણ રિસાયા,

સંબંધો પણ તૂટી જવાની અણી પર.

 .

તમે ના આ વયનો ખજાનો છુપાવો,

હવે એતો, લૂંટી જવાની અણી પર.

.

હવે આ દ્ગષ્ટિ વિહરશે ક્યાં જઈ ને?

બધા દ્ર્શ્યો તૂટી જવાની અણી પર.

 .

સજાવી લીધો તેં ભલે બાગ તારો,

ઘણાં પુષ્પો, ચૂંટી જવાની અણી પર.

 .

અરીસે સમયનાં નિહાળે છબી તું,

બધા કાંચો ફૂટી જવાની અણી પર.

 .

વફા દિલ જો આપો- તો આપો ખુદાને,.

બધા મિત્રો રૂઠી જવાની અણી પર.

Eidul adha Mubarak Friday 1st September 2017 10 ZUl-Hijjah 1438…Bazmewafa

સાથમાં ઘર બાર લઈ ભટકે છે વણજારો****મુહમ્મ્દઅલી વફા

 આયખાંનો  ભાર લઈ ભટકે છે વણજારો

એષણાનો તાર લઈ ભટકે છે વણજારો

.

આંખડીની ધાર લઈ ભટકે છે વણજારો

ને અધૂરો  પ્યાર લઈ ભટકે છે વણજારો

.

   બાંધવા એને કશે ના  મહેલો ને  કિલ્લા

સાથમાં ઘર બાર લઈ ભટકે છે વણજારો

.

આશનાં કંઈ કેટલા ભર્યા છે ગાડાંઓ

ધૂળની જંજાળ લઈ ભટકે છે વણજારો

.

એ કદી ભટકી રહ્યો   રણમાં ને વગડામાં

દિન  પણ બે ચાર લઈ ભટકે છે વણજારો

.

સાથમાં કુંબો બધો,  ઇચ્છાના જંગલો

શુષ્ક ગુલનો હાર લઈ ભટકે છે  વણજારો

.

આ થશું પેલું થશું , રાખી ઝાઝી વળગણો

કેટલી વણજાર લઈ ભટકે છે વણજારો 

.

મંઝિલોની શોધમાં  આખું જીવન વીતશે

આશનો અણસાર લઈ ભટકે છે વણજારો

.

ક્યાં કદી એણે ઉગામી કોઈના સામે

મ્યાનમાં તલવાર લઈ ભટકે છે વણજારો

.

છે ધરાની કો’પથારી ,છપ્પર આભનું

ઊંટ પર લઈ દ્વાર ભટકે છે વણજારો

ઉજાલા નહીં કરતા……મુહમ્મદઅલી વફા

.

મૈં દર્દ કો બાઝાર મેં બેચા નહીં કરતા

જાગીર હૈ યે ઉમ્ર કી સૌદા નહીં કરતા

 .

 નજ઼રોં મેં રહા કરતા હૈ બસ એક હી ચેહરા

 હર શખ઼્સ કી જાનિબ કભી દેખા નહીં કરતા

 .

 ગર રોશની હો ચાહતે દિલ અપના જલાઓ

 હર એક દિયા ઘર મેં ઉજાલા નહીં કરતા

 .

 અલ્લાહ ને બખ્શી હૈ મુઝે ઐસી હી ફ઼િતરત

 કરતા હૂઁ અમલ મેં કભી સોચા નહીં કરતા

 .

બાદલ કે ઘરૌંદે વફ઼ા યે  કીસને બનાએ

 મૈં રેત પર કિસ્સાકભી લિખા નહીં કરતા

 

જઈ બાગ પાંસે તેં ખાર માંગ્યો…..મુહમ્મદઅલી વફા

.

 

 

 

જઈ બાગ પાસે તેં ખાર માંગ્યો

દિવસની હથેળીમાં અંધાર માગ્યો.

.

થઈ વાત કેવી દીવાનગીની

કિનારા કને જઈ મઝધાર માંગ્યો.

.

પડેલી હતી દિલની તૂટેલ ભેખડ

અકળ પ્રેમે એમાંજ આધાર માંગ્યો.

.

અભરખો થવાનો પુષ્પો હતો ને

ઉપરથી ઝાકળનો ભાર માંગ્યો.

.

‘વફા’ બેસી બહાદુરની સોબત મહીં

ફકત એક શબ્દ લાચાર માંગ્યો

.

‘મરીઝ્’પણ કેવો સરળ છે ‘વફા’ જો

ખુદા પાંસ પણ માલ ઉધાર માંગ્યો.

 

.

 

મરીઝનો શેર:

.

દુનિયામાં કંઈક નો હું કરજદાર છું ‘મરીઝ’

ચૂકવું બધાનું દેણ જો અલ્લાહ ઉધાર દે.

 

કાશ્મીર એક સળગતું પૂષ્પ……અલ્લામા ઇકબાલ

(Source:Gujarat Today)

ઝાહિદ ભરે લે જામ આ- મદભર નહીં મળે.—–મુહમ્મદઅલી વફા

.

એવું નથી કે માર્ગમાં તસ્કર નહીં મળે,

લૂટાવવાનો આમ કો’ અવસર નહીં મળે.

 .

મેળો ભરી બેસી ગઈ કઈ રૂપનો વસંત,

ઝાહિદ ભરે લે જામ આ- મદભર નહીં મળે.

 .

ખૂલી ગઈ છે આંખ પણ આજે બહારની,

ખોબા થકી પીલે અગર સાગર નહીં મળે

 .

આ મયકદા નો રંગ પણ આજે અજીબ છે.,

આ આંખને શાયદ પછી મનઝર નહીં મળે.

 .

આ ઈદતો બસ ઈદ છે માણો જરા વફા

એની મઝા જે આજે રહી, હર પળ નહીં મળે.

ભરીને જામ બેઠો છું…….અબ્દુલ હમીદ ઈ.કાઝી’શબનમ’

(Courtesy:Shafiq Kazi)

સમજ પર નકાબ છે….સાહિલ

ને હવે તો રોજના સાથી નવા બદલાય છે._ મુહંમ્મદઅલી વફા

.

ને હવેતો રોજના  સાથી નવા બદલાય છે.

રંગના શીશા ભરીને   લાગણી  ધોવાય છે.

 .

આ ભમર વૃત્તિ પણ શરમની હદ વટાવી જાય છે,

ફૂલ ને છોડી કદી  ગોબર ઉપર   અટવાય  છે.

 .

ખોખરું એ તો કરી નાખે    ચમનના  ઝાડને,

 નામ એનું  બદ તમીઝી ની ઊધઈ કહેવાય છે.

 .

એ જરા સહેલું ખરું  પોલાણમાં  જાવું ઘૂસી,

 શૃંગ તોડી  જે વસે  તે વીરલો  કહેવાય છે. 

 

 .

આ ભરોસાની  ઇમારત  ને હવે તોડો નહીં,

 બંગડીઓ  તૂટશે તો  આબરૂ   નંદવાય છે.

 .

એકનું પડખું હજી  છોડ્યું નહી ભટકી નજર,

આ પતંગા ની કબર  અગ્નિ મહીં  ખોદાય છે.

 

.

નાયક થયો એ’વફા’ ખલનાયકો પણ એજ છે,

રોજના  સાચે વદું  આ નાટકો  ભજવાય છે.

મને ન વાંચ, હું ગઈ કાલના અખબાર જેવો છું– ગની દહીંવાલા

.

સળગતો શબ્દ, પણ પીંખાયેલા પરિવાર જેવો છું,

મને ન વાંચ, હું ગઈ કાલના અખબાર જેવો છું.

.

અભાગી મ્યાનમાંથી નીકળી તલવાર જેવો છું,

ખરા અવસર સમે ખાલી ગયેલા વાર જેવો છું.

.

કદી હું ગત સમો લાગું, કદી અત્યાર જેવો છું,

નિરાકારીના કોઈ અવગણ્યા આકાર જેવો છું.

.

ભલે ભાંગી પડ્યો પણ પીઠ કોઈને ન દેખાડી,

પડ્યો છું તો ય છાતી પર પડેલા માર જેવો છું.

 .

પરિચય શબ્દમાં પાંખી પરિસ્થિતિનો આપ્યો છે,

ને મોઢામોઢની હો વાત, તો લાચાર જેવો છું.

.

‘ગની’, તડકે મૂકી દીધા રૂડાં સંબંધના સ્વપ્નાં,

હવે હું પણ સળગતા સૂર્યના વ્યહવાર જેવો છું.

Muhammedali wafa’s Gujarati Ghazal and Urdu Ghazals pgms.of KUG
televised on TV Canada(Toronto)
1-(હવે તો પાઠવે છે ક્યાં સનમા પણા નામના પત્રો—મુહમ્મદઅલી વફા)

2-(રોજ એ લિબાસા બદલે છે- મુહમ્મદઅલી વફા)

3-કંઈ નથી કહેતા.

4-કોને મળું?

5-કોઈ પણ કારણ લખી દેજો.

Toronto Canada Urdu Mushaira:

UoK Graduate Forum Urdu Mushaira at Toronto,Canada Dec 31st 2013

University Of Karachi Graduates Forum Canada ,Torontoke zeeray Ehtemam ‘Shagufta Shafiq’ kay majmua kalam “yaad ati hai” ki Taqreeb-e-Ijra 26/8/2012

UOKG forum Canada 26July 14 Urdu Eid Myshayera:

Luvara Dist.Surat section
6-Mufti Amjad Dawood Bhaidu speech on republic day at Luvara(Dist.Surat school)

7-MohammedHanif Usaman Sajidy.serpanch Luvara Ta.MangrolDist.Surat addressing the audience on a special ocasion:

https://bazmewafa.wordpress.com/gujaratighazalvideos-of-wafa-wafa/

આજ શબ્દોનો લાવી દો શબ્દોથી તોડ……..શકીલ કાદરી

.

છે ઉકરડા સમી એવી દુનિયાને છોડ.

તાર હૈયાના, ઈશ્વરના નામોથી જોડ.

 .

સર્વ બ્રહ્માંડ સર્જકના એવા છે શે’ર

જેની સામે ઠરે તારાં શબ્દો લપોડ.

 .

છે ફનામાં બકા જોઈ લેજો જરૂર,

નાશ પામે છે બી ત્યારે ઊગે છે છોડ.

 .

હોય છે દોડ મુલ્લાની મસ્જિદ સુધી જ,

જ્યારે સૂફી વટાવે છે નૂરાની મોડ.

.

મારું દિલ છે સિંહાસન તો આવી બિરાજ,

શોધવા હું તને ક્યાં કરું ભાગદોડ.

 .

ક્યાંક પિંખાય ના લાગણીનું કપોત,

એની બાંઘેલી પાંખોને હળવેથી છોડ.

 .

થઈ ગયું તારા હૈયાનું દર્પણ ખરાબ,

કર્મ એળે જશે એને જલ્દીથી ફોડ.

.

સત્યની જોઈ લેજો થવાની છે જીત,

સાચ ને ઝૂઠમાં પાછી જામી છે હોડ.

 .

શોધ સાચાં ફકીરોની પાસે ઇલાજ,

ગર્વનું તારા હૈયાને વળગ્યું છે ઝોડ.

.

થાક લાગે જો મનને તો આસન જમાવ,

खूंट ઈચ્છાની નાભીમાં હળવેથી ખોડ.

 .

આવશે જ્યારે જીવનનો અંતિમ પડાવ,

ત્યાં જ થંભી જશે તારા શ્વાસોની દોડ.

 .

તો જ કહેવાય સુંદર ગઝલનું શરીર,

હોય અંગોમાં જો ખૂબસૂરત મરોડ.

 .

પ્રિય સાથે થવાનો છે આજે મિલાપ,

મોત સંદેશો લાવ્યું છે તાણી લે સોડ.

 .

વારતા જિંદગીની છે કેવી અજીબ,

હોય છે આખરે મોત જેનો નિચોડ.

 .

કયાંક સાચાં તગઝ્ઝુલ દર્શન થશે જ,

તેજ રૂપી ગઝલ સાથે સંબંધ જોડ.

 .

આ ગઝલ સાંભળી ઘાયલે પણ કહ્યું,

છંદ સાથે નથી તેં કરી બાંધછોડ.

 .

મારા કાતિલને ફિક્કો એ લાગે નહીં,

મારા ચહેરા ઉપર રક્ત મારું જ ચોડ.

.

સર્વ વસ્તુની જોડી છે એનું પ્રમાણ,

છે હકીકતમાં સૃષ્ટિનો સર્જક અજોડ.

 .

અર્થ એનો જ રહેવાનો બાકી ‘શકીલ’,

આજ શબ્દોનો લાવી દો શબ્દોથી તોડ.

કઈ રીતના રહેવું કહો હકની સદા થી દૂર….મુહમ્મદઅલી વફા

.

તારા દરદ, થી દૂર ને ,તારી દવા,થી દૂર.

પહોંચી ગયો છું આજ હું તારી સભાથી દૂર.

 .

ખુદ્દાર દિલ હર દમ રહે એની સુરાથી દૂર.

એના નશાથી દૂર એની મયકદા થી દૂર.

 .

ચાલો જરા નિજ ઘર મહીં યે શ્વાસ લઈ લઈએ

જેમાં ભળી ગઈ છે ઘૃણા એવી હવા થી દૂર.

 .

તારા વિચારો ના સુમનમાં ઊગી ગયા કંટક,

ચાલો હવે પગ ચીરતી આવી જગાથી દૂર.

 .

શબ્દો તણા આ આંગણે નાચી રહ્યો પ્રપંચ,

તે મૌનનાં સર્પો તણી વિષભર અદાથી દૂર.

.

શાયદ ‘વફા’ તુજ હાજરી ડંખી હશે  જરૂર,

કઈ રીતના રહેવું કહો હકની સદા થી દૂર.

ગઝલ પત્થર અને રેતી ઉપર ત્યારે લખાતી થઈ….મુહમ્મદઅલી વફા

.

સૂરજની આંખડી વહેલી સવારે સહેજ રાતી થઈ.

લતા શ્યામલ તણી અંધકારની કેવી લપાતી થઈ.,

 .

કર્યો’તો પ્રયાસ કાંટા એ કે એને છુપાવી લઉં,

મહેક પુષ્પો તણી પોતે જ ત્યાં વિશ્વાસ ઘાતી થઈ.

 .

થયા  નિષ્ફળ  જ્યારે પ્રેમમાં ફરહાદ ને કૈસો

ગઝલ પત્થર અને રેતી ઉપર ત્યારે લખાતી થઈ..

.

ખુદીની શાન જયાં ખુદ થી ભળી ગઈ યાદમાં  એની,

ઉઘાડી  આંખથી  ત્યારે  બધી  રાતો  કપાતી થઈ.

 .

અમે એ શોધવા નીકળી પડ્યા જંગલ અને રણ માં,

અમારા શ્વાસ માં આવી ને  એ   પોતે છુપાતી થઈ.

.

વફા.એના ચમનમાં જઈ જરા સૂંઘી લીધા પુષ્પો,

અમારી આંખડી  એ કેફ્માં  બેહદ  શરાબી થઈ.

રક્તનો શું ધર્મ,રાતું એ નીકળે જખ્મ થકી……મુહમ્મદઅલી વફા

(સૌજન્ય:પયગામ,બાટલી.યુ.કે)

ઈદમુબારક કહું કોને?—મનીષી જાની

કંગી શોધે છે આ ગંજો…….દીપક બારડોલીકર

(Courtesy:neerixak July1. 2017 )

ગમની ઢળતી શામ મળે છે…..મુહમ્મદઅલી વફા

.

દિલને ક્યાં આરામ મળે છે

અગ્નિ ઝળતા ગામ મળે છે

 .

મેં ખંખોળી સૌ મદિરા લય,

દર્દ ભરેલા જામ મળે છે

 .

વરસો થી શોધે છે શબરી,

સપના માં ક્યાં રામ મળે છે?

 .

મંઝિલ ક્યાં છે ખબર નથી કંઈ,

પીડાનાં સો ધામ મળે છે.

 .

તે આંગણ માં જઈ એ નાચે

મોંઘાં જ્યાં પણ દામ મળે છે.

 .

શોધું છું આનંદ વરસોથી

ગમની ઢળતી શામ  મળે છે.

‘આલીપોરથી OBE’:ઉચ્ચ ગુણવત્તાસભર આત્મકથા…..પ્રો.ડો.હસન લુણત ‘વિતાન’

પાણી બદલે પ્યાસ મળે છે……….મુસાફિર પલનપુરી

 

(સૌજન્ય:ગુજરત ટુડે  27 જુન2017)

 

ચિનગારી મુકું—મુહમ્મદાલી વફા

.

આજ દ્રેષો હું બધાય બાળી મુકુ

ચાલ હું પણ એક ચિનગારી મુકુ

.

ગૂંગળાઊં કાચના ઘરોમાં  રહી

ચાલ ચારો  તરફ એક બારી મુકુ

હૈયે કેવી લગની લાગી. – મુહમ્મદઅલી વફા

.

શોલાની આ આતશ બાજી.

 હૈયે કેવી લગની    લાગી.

 .

નજર નજર નો ખેલ થયો પણ

આંખોને  ગઈ  નીંદર   ત્યાગી.

.

કોણ   કરે ના   પ્રેમ ન    એને, 

 હોઠ   રસીલાં   નયન    શરાબી.

.

ત્રાસ દીધો  હસતા   હોઠો એ,

 દિલની થૈ ગઈ આજ   ખરાબી.

.

લે  ત્યજી  દઊં હું    મયખાનું,

 જામ   ઉઠાવી  લે   તું  સાકી.

.

સાકી તારી  બેરૂખી   પરતો  ,

 મે દીધું   મયખાનું    ત્યાગી. 

 .

પારખું થાશે આજ વફાનું

કોણ રહે છે સાબિત બાકી.

પાંદડાનાં દર્દની ઊડતી મઝારો હોય છે……..મુહમ્મદઅલી વફા

.

દૂર ક્યાં ખોવાયેલો એ તો બિચારો હોય છે.

આભથી ખરતો રહે એતો સિતારો હોય છે.

.

 

પાન આ રાતાં બધા  કેવાં   સુશોભિત થઈ ગયાં,

પાનખરના વેશમાં  બળતી બહારો  હોય છે.

 .

 

લાગણી વરસી જશે  લઈને સફેદી હિમ તણી

શીતના આવેશનો    ઠંડો તિખારો હોય છે.

 .

 

ઝાડ સહુ ઊભા ઉતારી બોજ વસ્ત્રોનો  જુઓ,

પાંદડાનાં  દર્દની ઊડતી  મઝારો   હોય છે.

જબાં રે’શે અમારી બંધ જખમ ને બોલવા દેજો__ મુહમ્મદઅલી વફા

.

કરીને બંધ હોઠોને કવન ને બોલવા દેજો,

ખુલાસાની જરૂરત શી નયન ને બોલવા દેજો.

 .

ભલા એની પ્રસિધ્ધી ની કદી ક્યાં છે જરૂરત પણ,

કળી ને બોલવા દેજો ચમન ને બોલવા દેજો.

 .

અને એતો જશે મહેકી મહક એની સખાવત છે,

અતર ને બોલવા દેજો સુમન ને બોલવા દેજો.

 .

બની આક્રોશ એ ઝરશે રગે રગથી અમારી એ,

જબાં રે’શે અમારી બંધ જખમ ને બોલવા તેજો.

.

ઉડોછો કેટલું ઊંચું નિરખશે આંખ ને દ્ગષ્ટિ,

તમે આકાશ ભેદીને ઉડન ને બોલવા દેજો.

.

‘વફા’ આ ખૂન રેડાયું પસીનો જ્યાં તમે માંગ્યો,

રહે ખામોશ જો શબ્દો વતન ને બોલવા દેજો.

Prime time Ravish 5jun17 ; सरकार द्वारा NDTV को डराने की कोशिश ?? | NDTV CBI Raid

મહોબ્બત ના દરબારે કરોના સવાલ…….મુહમ્મદઅલી વફા

.

કઈ રીતના એ પામતે રૂપનો કમાલ

આંખો બની ગઈ છે જુઓ દિલનો વિસાલ.

 .

એમાં જવાબોની કોઈ ગુંજાયેશ નથી

મહોબ્બત ના દરબારે કરોના સવાલ.

 .

પાનખરમાં પણ આ હ્રદય મસ્તીમાં છે,

ઊડી રહ્યાં છે યાદોના અબીલ ગુલાલ. .

.

રસ્તો અમે તો રાતમાં શોધી લીધો,

શ્રદ્ધાની જલતી રહી હૈયે મશાલ.

 .

સૌંદર્યની મહેકતી કળીઓ અસીમ

કેવો હશે સાચે ખુદા તારો જમાલ.

 .

દામન ‘વફા, કંઈ આપણોજ તંગ હતો

ફૂલો તણી ઝોળી હતી કંઈ બે મિસાલ.

છંદ અને કાફિયા રદીફની પરંરાગત વિભાવનાથી સાવ અલગ ગઝલ. જેનો છંદ અરૂઝના પુસ્તકોમાં શોધજો. રદીફ ગઝલમાં સાવ છેલ્લે આવે પણ અહીં બે પ્રકારના કાફિયા વચ્ચે લીધી છે. આ ગઝલ મેં આ પ્રકારની સભાનતા સાથે લખવાનો પ્રયાસ કર્યો ન હતો પણ એક શે’ર લખાઈ ગયા પછી સમજાયું કે આ તો અનાયાસ કઈક અલગ પ્રકારની રચના થઈ રહી છે……@……શકીલ કાદરી

ઝેર સત્ય છે, સત્ય ઝેર છે, ગળી શકે તો ગળ……. શકીલ કાદરી

 

.

દૂર જાય છે કેમ ગામથી, વળી શકે તો વળ.

રોજ ખેતરો યાદ આવશે, કળી શકે તો કળ.

.

બીજ હોય તો જાય ધૂળમાં અને ફળે છે ત્યાં

એમ ભીતરે વૃક્ષ જેમ તું, ફળી શકે તો ફળ.

.

ઈશ-ભક્તના ભેદભાવ આ, મને ગમે છે ક્યાં?

નામરૂપ છે, સર્વનામમાં ભળી શકે તો ભળ.

.

રાત થાય તો રોજ દીપકો મને કહે દરરોજ

પ્રેમ આગમાં ભસ્મ થાય છે, બળી શકે તો બળ

.

કામ ક્રોધ ને મોહ ત્યાગ કર ફકીર જેવો થા

શૂનકારમાં એમ કોઇથી મળી શકે તો મળ.

.

પ્રેમઅંશ જો હોય ભીતરે, જરે તને પણ એ

ઝેર સત્ય છે, સત્ય ઝેર છે, ગળી શકે તો ગળ.

.

રોજ રોજ આ દંભ ક્યાં સુધી ‘શકીલ’ એવું કર

અંધકારમાં તેજરૂપ થઇ, મળી શકે તો મળ.

.

(Courtesy:Facebook)

રાતના લટકી રહ્યાં છે ચીથરાં…….આદિલ મન્સૂરી

ઘર બધા ડૂબી ચૂક્યા’તા ઊંઘમાં.

કૂતરા સૂની સડક તાણી ગયા.

 

બંધ કિલ્લાની દીવાલે કાગ આ,

સૂર્યના ગળફાની ઝીલે ચાંચમાં.

 

ચોતરફ ચકરાય શંકાશીલ નજર,

આયના ઘરમાં બધા અળખામણાં.

 

મારા હોઠોની તરસ ડોકાય છે,

જલપરીની આંખનાં ઊંડાણમાં.

 

સૂર્ય ઉગ્યો તોયે કંટક ડાળ પર,

રાતના લટકી રહ્યાં છે ચીથરાં.

 

(સૌજન્ય:સતત- 52)

છે ગળું તો એક સો સો પ્યાસ છે—મુહમ્મદઅલી વફા

આ જગતમાં તું ખુદાનો રાઝ છે,
હે સમય તુજ પર મને વિશ્વાસ છે.

રંક -રાયો છે બધા તુજ ઠોકરે,
લઠ મહીં તારી ન કો’ આવાજ છે.

એ નદીઓ પી જતો લાખો અહીં,
આ સમંદરની ગજબની પ્યાસ છે.

ચીતરી જીવંત કરે આકાશને,
અગણિત રંગોળી એની પાંસ છે.

કેટલી મીના વફા સંઘરી અહીં,
છે ગળું તો એક સો સો પ્યાસ છે

ભીંજાય જાશું થોડા, ઝરમર બની ને આવો…….મુહમ્મદઅલી વફા

.

પ્રશ્નો બની ને આવો કે ઉત્તર બની ને આવો.

બનવું ન હો ગુલાબ તો પથ્થર બની ને આવો.

 .

રાખી અમે આ દિલની સૌ ઊઘડતી બારીઓ,

ભીંજાય જાશું થોડા ઝરમર બની ને આવો.

.

રાખેલ છે બે ચાર આ તણખલા સમ વજન,

જાશું વહી તમ સાથે ખળખળ બની ને આવો.

 .

ખોવાય જાવાનું એક શમણું  છે   આવ્યું

ખોલો નહી ઝુલ્ફ તો દલ દલ બનીને આવો.

.

પુરા થશે ઊડી ઊડી ફરકવાના અભરખા ,

દામન અમારો ચીરી સર સર બનીને આવો.

 .

આખી વફા સકળ ધરા આખું બધું આકાશ તુજ

કેવી રહી સાદી શરત બેઘર બનીને આવો.

ઇતિહાસ તલવારો નો નથી હોતો ફકત —મુહમ્મદઅલી વફા

.

 

બે ડાળખીમાં ઠેસ જયાં વાગી ગઈ.

આખા ચમનમાં  આગ ત્યાં લાગી ગઈ.

 .

બે ગુલ ચમનનાં વેગળાં ત્યારે થયાં,

નિય્યત જરા માળી તણી આડી ગઈ.

 .

ઘડતર થયું  છે માનવીનું ઈશ હાથ થી,

વચ્ચે હસદની ઈંટ ક્યાં આવી ગઈ?

 .

ઇતિહાસ તલવારો નો નથી હોતો ફકત,

ગંગા હતી જે પ્રેમની ખાલી થઈ?

 .

જ્યારે ધરા રંગીન થૈ  અમ રક્ત થી,

ઇન્સાનિયતની  કંઈ છબી  દાઝી ગઈ..

 .

ત્યારે વફા વર્ષોના યારાના ગયા,

જ્યાં ઊધઈ  હૈયા ઉપર લાગી ગઈ.

ગુસ્સા…….મેહમૂદ દર્વેશ(ક્રાંતિકારી, ફલિસ્તની અરબી કવિ)

 

 

કાલે હો ગએ

મેરે દિલ કે ગુલાબ

મેરે હોઠોં સે નિકલીં

જ્વાલાએઁ વેગવતી

ક્યા જંગલ,ક્યા નર્ક

ક્યા તુમ આએ હો

તુમ સબ ભૂખે શૈતાન!

 

હાથ મિલાએ થે મૈંને

ભૂખ ઔર નિર્વાસન સે

મેરે હાથ ક્રોધિત હૈં

ક્રોધિત હૈ મેરા ચેહરા

મેરી રગોં મેં બહતે ખૂન મેં ગુસ્સા હૈ

મુઝે કસમ હૈ અપને દુખ કી

 

મુઝ સે મત ચાહો મરમરાતે ગીત

ફૂલ ભી જંગલી હો ગએ હૈં

ઇસ પરાજિત જંગલ મેં

 

મુઝે કહને હૈં અપને થકે હુએ શબ્દ

મેરે પુરાને ઘાવોં કો આરામ ચાહિએ

યહી મેરી પીડા હૈ

 

એક અંધા પ્રહાર રેત પર

ઔર દૂસરા બાદલોં પર

યહી બહુત હૈ કિ અબ મૈં ક્રોધિત હૂઁ

લેકિન કલ આએગી ક્રાન્તિ

(અનુવાદ:અજ્ઞાત)

‘કાફિયા’ની વિભાવના……..શકીલ કાદરી

 

 

ગુજરાતી ગઝલના વિવેચનક્ષેત્રે ‘કાફિયા’ની વિભાવનાનું પોતાની રીતે અર્થઘટન કરનારા ઓચ્છવલાલ કાંઈ ઓછાં નથી. ઉર્દૂ ‘કાફિયા’ અને ગુજરાતી ‘પ્રાસ’ સાવ ભિન્ન બાબતો છે… જો ગુજરાતી કવિતામાં બધી જ જગ્યાએ જે રીતે ‘પ્રાસ’ ગૂંથવામાં આવે છે, એ જ નિયમ ગુજરાતી ગઝલોમાં લાગુ પાડવામાં આવે તો ગુજરાતી ગઝલ કચ્ચરઘાણ થઈ જાય.. ‘ગુજરાતી ગઝલનું કાફિયાશાસ્ત્ર’ લખવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન ચિનુભાઈનું એક કાવ્ય ‘ઓચ્છવલાલ’ વાંચવામાં આવ્યું…

ઉર્દૂ કાફિયાશાસ્ત્રનો વિરોધ કરી ‘કાફિયા’ની ખોટી વિભાવના રજૂ કરનારા અને રા.વિ. પાઠક જેવા વિદ્વાનની પ્રત્યયો બાદ કરી પ્રાસ મેળવવાની વાતનો અસ્વીકાર કરી એમને ખોટા ઠેરવવાનો પ્રયાસ કરનાર અને ઉર્દૂનો નિષેધ કરીને પણ પ્રાસને બદલે ‘કાફિયા’ અને ‘રદીફ’ સંજ્ઞા સ્વીકારીને જ ચર્ચા કરનાર ‘ઓચ્છવલાલો’ને અર્પણ એ કાવ્યની આરંભની પંક્તિઓ……

 

“કહી ગયા છે ઓચ્છવલાલ

જે નરનારી ખાય બગાસું

એના મુખમાં આવી પડશે

એક પતાસું.

તે, ઓચ્છવલાલ કંઈ કવિ ન્હોતા

કે માત્ર પ્રાસ માટે જ

‘બગાસું’ની સાથે ‘પતાસું’

શબ્દ લાવ્યા હતા.

એ તો તર્કમય થઈ તર્કાતીત

એ તો શાસ્ત્રમય થઈ શાસ્ત્રાતીત

એ તો અક્ષરમય થઈ ને અર્થાતીત

સત્ય શોધવા એમને હવે યત્ન નથી કરવો પડતો.”

(‘ઓચ્છવલાલ’ કાવ્યની આરંભની પંક્તિઓ. કવિ: ચિનુ મોદી)

 

‘ઓચ્છવલાલો’ને ક્યાં ખબર હોય કે કાવ્યશાસ્ત્રમાં રૂઢિ જેવું પણ કંઈક હોય છે.

(courtesy:Facebook)

ચાલ તારા રૂપના સદકા ઉતારીએ………મુહમ્મદઅલી વફા

 

આવ તારા રૂપની ચર્ચા_ જગાડીએ.

ના સમાયે તું નજરમાં પણ બતાવીએ.

 

તૂરનું પાષાણ સમ હૈયું છતાં તો જો,

નૂર થી ફાટી ગયું સૌને જણાવીએ.

 

ના થવાયું કૈસ તો બસ આટલું તો કર,

દેહથી ચોંટેલ આ કપડાં તો ફાડીએ.

 

જાય ના લાગી કહીં નજરો તણા ઘૂવડ,

ચાલ તારા રૂપના સદકા ઉતારીએ.

 

એ ખગોની પાંખ પર સંદેશ ક્યાં હવે?

લાવ કબૂતર કોઈ કલ્પનાના ઉડાડીએ.

 

મારગ ઉપર કોઈ પણ ઠરવા નથી દેતું,

ખંડહર ઉપર જઈને જરા માતમ મનાવીએ.

 

મંઝિલ હજી દૂર છે તારા મિલનની ભલે,

યાદના દીપો વફા થોડા જલાવીએ.

તૂર=માઉંટ સિનાઈ

નૂરથી તૂટી ગયું= મુસા(અલૈ.)પયગંબરે ખુદાપાકને જોવાની જીદ કરેલી.આદેશ મળ્યો તૂરના પથ્થરો પ્રતિ દ્ગષ્ટિ કર.ખુદાઈ નૂરનું કિરણ પડતાં ,તૂર પહાડના એક હિસ્સાના  ટુકડા થઈ ગયા.હ.મુસા(અલૈ.)બે હોશ થઈ ગયા.

કૈસ=મજનુ

શહીદ અબ્દુલ હમીદ થઈને વતનની લાજ રાખી છે ***મુહમ્મદઅલી વફા

.

બની પાપણ આ વાળો એ નયનની લાજ રાખી છે.

મને સૌ કંટકો કહે છે ચમનની લાજ રાખી છે.

.

જશે સૂરજ સમય સર આથમી ને આ ચાંદ વર રાજા

ભલા મેં તારકો થઈને ગગનની લાજ રાખી છે.

.

મને બારાખડી કહીને  નકામી સે’જ ના ગણશો.

બની શબ્દો નો ગુલદસ્તો કવનની લાજ રાખી છે.

.

અમોને આમ ભુલાવી  તમે શકતા નથી સહચર,

શહીદ અબ્દુલ હમીદ થઈને વતનની  લાજ રાખી છે.

.

અમારી રાત તેં રોશન કરી  છે મીણ બત્તી થઈ,

અમે જલતા પતંગા થઈ જલનની લાજ રાખી છે.

.

અમે નમતા નથી  કો અન્યને હે વાહિદ ખુદા વંદા,

ખુદા સજદો   કરી તુજને   નમનની લાજ રાખી છે.

.

અમારા સમ ‘વફા’ તમને, ન કો સાકી કદી મળશે

બધાંયે જામ  ઉભરાવી ઇજનની લાજ રાખી છે

આ તો સંબંધ કેવો…..મુહમ્મદઅલી વફા

.

સતત સાથે રહી મહેક્યો નહીં આ તો સંબંધ કેવો

કળી ખીલી કંટક ખીલ્યો નહીં આ તો સંબંધ કેવો

.

હજી આ પ્યાસ તો સૂરજ મુખીની અકબંધ ઊભી છે

સૂરજ સાંજે તું ઘર ફર્યો નહીં આ તો સંબંધ કેવો

.

ચમકતી ચાંદનીમાં કેટલા ખરતા રહ્યા તારા

અને ઓ ચાંદ તુ ખર્યો નહીં આ તો સંબંધ કેવો

.

અમે ડૂબી ગયાં,તા એમની આંખો તણા જળમાં,

અહમ્ એનો છતાં ડૂબ્યો નહીં આ તો સંબંધ કેવો

.

સતત એની હજૂરીમાં ‘વફા’ઝૂકવું જરૂરી છે

નમાઝોમા પણ તુ ઝૂક્યો નહીં આ તો સંબંધ કેવો

Older Posts »

શ્રેણીઓ

%d bloggers like this: