Posted by: bazmewafa | 01/09/2014

સાહિર વિષે વાતો કરવા માટે વારિસ કને જવુંજ જોઈએ…..શેખાદમ આબુવાલા

સાહિર વિષે વાતો કરવા માટે વારિસ કને જવુંજ જોઈએ…..શેખાદમ આબુવાલા

સાહિરનાં અવસાનના સમાચાર મળતાં મને થયુંકે સાહિર વિષે વાતો કરવા માટે વારિસ કને જવુંજ જોઈએ.કારણકે, વારિસ અલ્વીઉર્દૂ સાહિત્ય સાથે જેટલો વ્યાપક અને વિપુલ સંપર્ક ધરાવે છે તેટલોજ અંગતઅને નિકટ સબંધ.એ ઉર્દૂ સાહિત્યકારો સાથે રાખે છે.ઉર્દૂ સાહિત્યમાં વારિસનીગણનાં એક મોટા વિદ્વાન વિવેચક તરીકે થાય છે, અને એ ગણનામાં કોઈ જાતનીઅતિશયતા નથી.આસ્ટોડિયામાં આવેલા એમનાં મકાનની સામે તલ્ખિયાંની એમની પાંસેછેલ્લામાં છેલ્લી ડીલક્ષ એડીશન પણ પડી હતી.

    વારિસ, એક સવાલ છે.સાહિર કે મજરૂહ કેપછી કોઈ પણ કોમ્યુનિસ્ટ ઉર્દૂ શાયર ફિલ્મમાં જામ્યા પછી એ પોતાના લાલઆદર્શોને વરેલો રહેતો નથી.કાર્લ માર્કસની નીતિ પ્રમાણે સાર્વજનિક માધ્યમોઉપર કબ્જો મેળવવાના આશયે એ શાયરો પણ ફિલ્મમાં આવ્યા હશે.

 વારિસે તરતજ મારા આ અનુમાનને નકારતાંકહ્યું ,’ના , એ બધા પૈસા માટેજ ફિલ્મમાં જતા હોય છે.સહેજ સ્વાસ લઈ વરિસેઉમેર્યું ,’મારે સાહિર માટે એટલું તો કહેવું જોઈએ કે ફિલ્મમાં પ્રવેશ્યાપછી પણ છેલ્લે સુધી સામ્યવાદી વિચારસરણી ને વરેલો રહ્યો..મોટા ભાગનાંગીતોમાં સીધી કે આડકતરી રીતે એ વૈચારિક રંગ ભરતો જરૂર.તેમાં એ કામિયાબ પણથતો.કારણકે સાહિરે પોતાની કવિતામાં બે બાબતોનો સમન્વય કર્યો હતો.રંગદર્શિતા અ(રોમેંટિઝમ)અને ક્રાતિનો.જોકે એનાં કાવ્યોનો, ખાસ કરીને તાજમહલજેવાં કાવ્યોનો બરાબર અભ્યાસ કરીએંતો આપણને તેમાં ઈતિહાસ પ્રત્યેનુંદ્રષ્ટિબિંદુ,હાઈસ્કૂલના કોઈ છોકરા જેવું લાગશે.તાજમહલ પરનું એનું કાવ્યકેવું છે: સ્કુટરની પાછળ બેઠેલી એક સુંદર છોકરીને રસ્તાના માણસો બૂમો પાડીતેને હલકી પાડવા કોશિશ કરે તેવું.રસ્તાના માણસનો આ અંગતઉર્મિધ્વંસ(ફ્ર્સ્ટેશન)ની જ એક પ્રકારની અભિવ્યક્તિ છે.છોકરી સુંદર હોયએમાં તેનો શો વાંક?

તાજમહલને હલ્કો પાડતી વખતે સાહિરેઇતિહાસની વાસ્તવિકતાઓને નઝર અંદાઝ કરી છે .હું તો માનુંછું કે સાહિરેમુંબઈની તાજ હોટલ સામે ઊભેલા બી બાળકો ઉપર કાવ્ય કર્યું હોતતો તો તે પોતાનાલાલ આદર્શ માટે વધારે ઉપકારક પુરવાર થાત.

  વારિસના મત પ્રમાણે સાહિરે જે ગીતોલખ્યાં છે તે લોક પ્રિય તો થયાં છે,પણ તેમાં (સાથી હાથ બઢાનાજેવાં ગીતોમાં)ફિલ્મસ્ટોરીના પાત્રનું આલેખન સાહિરના પાર્ટી પ્રોપેગંડાથી પણ રંગાઈજાય છે.

(આદમની આડ વાત-41)


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Categories

%d bloggers like this: