Posted by: bazmewafa | 11/24/2011

અરબ બહાર ઔર અમેરિકા કી વૉલ સ્ટ્રીટ ‘___તહલકા હિન્દી

અરબ બહાર ઔર અમેરિકા કી વૉલ સ્ટ્રીટ ‘___તહલકા હિન્દી

 08/11/2011 06:44:00

  અમેરિકા મેં વાલ સ્ટ્રીટ કે પાસ પ્રદર્શન કરતે લોગ.

ઐસા ક્યોં હુઆ કિ રાજઘરાને અબ તક સુરક્ષિત હૈંૢ જબકિ બાકી અરબ રાષ્ટ્રોં મેં ક્રાંતિ ને સત્તા કો યા તો ગિરા દિયા અથવા ઉસકી નીંવ હિલા દી,. બતા રહે હૈં, રાકેશ ભટ્ટ

20 અક્ટૂબર કી શામ કો ગદ્દાફી કી મૌત કા દૃશ્ય દેખકર યૂનાની ત્રાસદી કી વહ નાયિકા યાદ આઈ જબ વહ રાજા કે આદેશ કે ખિલાફ અપને મરે ભાઈ કી લાશ કો દફનાને કે લિએ લે જાતી હૈ. નાયિકા કો જબ દંડિત કરને કે લિએ રાજા કે સામને પેશ કિયા જાતા હૈ તો વહ રાજા સે કહતી હૈ કિ હે રાજા! રાજ્ય કા કાનૂન જિંદા લોગોં પર લાગૂ હોતા હૈ, લાશોં પર નહીં. ગદ્દાફી કી મૌત કે બાદ લીબિયાઈ ક્રાંતિકારી ઉસકી લાશ કો દંડિત કરતે હૈં – પતા નહીં યહ કિસ લીબિયાઈ ત્રાસદી કા સંકેત હૈ. સત્ય કી ગતિ સૂક્ષ્મ હુઆ કરતી હૈ. મહાભારત મેં અસત્ય કા પક્ષ યાની કૌરવ સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરતે હૈં જબકિ પાંડવ જો કિ સત્ય કે સાથ થે ઔર કૃષ્ણ કા ભી સાથ થા વે નરક મેં જાતે હૈં એક યુધિષ્ઠિર કો છોડકર.  કર્નલ ગદ્દાફી કો સ્વર્ગ મિલેગા યા નરક યહ તો બસ રામ જાને! લેકિન યહ વહી રામ થે જિન્હોંને દુશ્મન કે મરને પર જશ્ન નહીં મનાયા બલ્કિ ઉસસે નસીહત લેને કી સીખ દી.

કિસી બચ્ચે કો યદિ આપ હિંદુસ્તાન કા માનચિત્ર બનાને કે લિએ કહેંગે તો બસ ઉસે એક પેંસિલ કી હી જરૂરત પડેગી, લેકિન ક્રાંતિ કી લહર સે પ્રભાવિત અરબ દેશોં કે માનચિત્ર કો યદિ આપ દેખેં તો ઇનકી સીમાએં સીધી-સપાટ કુછ-કુછ ઐસી જૈસે કિસી ને જશ્ન કે તહત કિસી કેક કો ચાકૂ સે સીધે-સીધે ટુકડોં મેં બાંટ દિયા હો. અરબ સમાજોં કો જબ દેશોં મેં બાંટા જા રહા થા તો ઉસ સમય ભી કેક ઔર ચાકૂ કી ઘટના ઘટી. કેક અરબ સમાજ થા ઔર ચાકૂ પશ્ચિમી દેશોં કે હાથ.

સોવિયત સંઘ કે અંતિમ રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ મિખાઇલ ગોર્બાચોવ કા માનના હૈ કિ વૉલ સ્ટ્રીટ આંદોલન પૂંજીવાદ કી સમાપ્તિ કા સંકેત હૈ

ઐસા ક્યા હૈ કિ અરબ સમાજોં મેં ક્રાંતિ કી લહર ઇસ તેજી સે બઢી? ઇસ બદલાવ કો સમઝને કે લિએ હમેં ઇનકે ઇતિહાસ પર એક નજર ડાલની ચાહિએ. ઇસ્લામ કે ઉદય કે બાદ ઇન દેશોં મેં સત્તા કી ધુરી ઇસ્લામ કે ઇર્દ-ગિર્દ ઘૂમા કરતી થી. ઔર એક સંક્ષિપ્ત કાલ કો છોડ ઇસકા નેતૃત્વ સઊદી અરબ નામ કે દેશ ને હી કિયા.  લેકિન 1908 મેં ઈરાન, ઔર 1938 મેં સઊદી અરબ મેં તેલ કે ભંડાર મિલને પર સત્તા કે સમીકરણ બદલે ઔર સાથ હી પશ્ચિમી દેશોં કા રુહઝાન ભી. ઐસા નહીં હૈ કિ પ્રત્યેક અરબ દેશ મેં યહ પ્રાકૃતિક સંપદા મિલી, લેકિન ઇસકા પ્રભાવ અવશ્ય સમસ્ત અરબ રાષ્ટ્રોં પર પડ઼ા. વિશ્વ કા લગભગ 20 પ્રતિશત તેલ સઊદી અરબ ઔર ઇસકે પશ્ચાત પશ્ચિમ એશિયા મેં હી સ્થિત એક ગૈરઅરબ દેશ ઈરાન કે પાસ હૈ.  યૂરોપ જો કિ ઔદ્યોગીકીકરણ કો અપને વર્ચસ્વ કા હથિયાર બનાએ હુએ થા, ઇસ પ્રાકૃતિક ઊર્જા કો અપને નિયંત્રણ મેં લેને કે પ્રયાસ કરને લગા.  પશ્ચિમી એશિયા કે પાસ તેલ તો થા લેકિન તકનીક પશ્ચિમી દેશોં કે પાસ થી ઇસી પારસ્પરિક જરૂરત કે તહત લેન-દેન કા રિશ્તા પનપા, લેકિન યહ રિશ્તા બરાબરી પર આધારિત નહીં થા ઔર ઇસી ગૈરબરાબરી કે ખિલાફ અરબ દેશોં મેં પશ્ચિમી દેશોં કે વિરુદ્ધ સંઘર્ષ ભી હુએ. ઐસા નહીં હૈ કિ યહ સંઘર્ષ સત્તાસીન રાજઘરાનોં ને કિયા હો બલ્કિ અરબ સમાજોં ને અપને દેશ કી સત્તા કો પશ્ચિમી રાષ્ટ્રોં કી જી-હુજૂરી કે ખિલાફ પ્રેરિત કિયા. ઇસ સંઘર્ષ કે પરિણામસ્વરૂપ મિસ્ર, સીરિયા ઔર લીબિયા મેં અબ્દુલ જમાલ નાસિર, હાફિજ અસદ ઔર મુઅમ્મર ગદ્દાફી સરીખા નેતૃત્વ ઉભર કર સામને આયા.  લેકિન સમય કે સાથ-સાથ ઇસ નેતૃત્વ મેં ભી શિથિલતા આઈ ઔર ઇસને ભી અપને સમાજ કી નજરઅંદાજી કી ઔર રેગિસ્તાન સે મહલોં મેં જા બસા.. શાયદ વે યહ ભૂલ ગએ થે કિ રેગિસ્તાની મહલ ઉમ્રદરાજ નહીં હોતે. 

અરબ સમાજ મેં યૂં તો યદા-કદા વિદ્રોહ કે સ્વર સુનાઈ દેતે થે લેકિન જનવરી, 2011 કી શુરુઆત મેં ટ્યૂનીશિયાઈ યુવક કે આત્મદાહ સે જો ચિંગારી સુલગી ઉસમેં ટ્યૂનીશિયા, મિસ્ર, લીબિયા, સીરિયા, બહરીન ઔર યમન પૂરી તરહ સે ઝુલસને લગે ઔર ઇસકી આંચ જૉર્ડન, મોરોક્કો ઔર સઊદી અરબ તક જા પહુંચી. દુનિયા ને ઇસે અરબ બહાર કા નામ દિયા. સુના થા કિ બહાર નિષ્પક્ષ હુઆ કરતી હૈ વહ પેડ-પૌધોં કી જાત ઔર ઉમ્ર નહીં દેખા કરતી હાલાંકિ યહ બહાર કુછ દેશોં મેં બદલાવ તો લાઈ, લેકિન બાકી દેશ અબ ભી ઇસકી બાટ જોહ રહે હૈં. ક્યોં કુછ દેશોં મેં સત્તા પરિવર્તન જલ્દી હુઈ ઔર કુછ દેશોં મેં ક્રાંતિકારી અબ ભી સફલ નહીં હુએ હૈં? યહ કોઈ પેચીદા સમીકરણ નહીં હૈ. ઇસે સમઝને કે લિએ ઇતના ભર જરૂરી હૈ કિ અરબ દેશોં કી સત્તા યા તો રાજે-રજવાડ઼ોં કે કબ્જે મેં હૈ યા ફિર કિસી કરિશ્માઈ અરબ વ્યક્તિત્વ પર કેંદ્રિત હૈ. જૉર્ડન, બહરીન, મોરોક્કો ઔર સઊદી અરબ કી સત્તા કી બાગડોર રાજા ઔર સુલ્તાનોં કે હાથ મેં હૈ લેકિન ટ્યૂનીશિયા, મિસ્ર, લીબિયા, સીરિયા ઔર મેં યમન લોકતંત્ર કી આડ મેં વંશવાદ કા એકછત્ર શાસન. લેકિન ઐસા ક્યોં હુઆ કિ રાજઘરાને અબ તક સુરક્ષિત હૈં જબકિ બાકી અરબ રાષ્ટ્રોં મેં ક્રાંતિ ને સત્તા કો યા તો ગિરા દિયા અથવા ઉસકી નીંવ હિલા દી? શાયદ પશ્ચિમી લોકતંત્ર કો અરબ રાષ્ટ્રોં કા રાજતંત્ર અપને હિતોં કે લિએ અધિક કારગર મહસૂસ હોતા હૈ, ઇસીલિએ વહ બહરીન મેં ક્રાંતિકારિયોં કે સમર્થન મેં ઔર ઇસ દેશ કે સુલ્તાન કે ખિલાફ એક શબ્દ ભી નહીં બોલતા જહાં ક્રાંતિકારિયોં કા દમન ન સિર્ફ ઇસ દેશ કી સેનાએં કરતી હૈં બલ્કિ સઊદી અરબ ઔર સંયુક્ત અરબ અમીરાત કે ટૈંક ભી ઇસ દમન મેં શરીક હો જાતે હૈં.  ઇસકે વિપરીત બહરીન જૈસે હાલાત સે ગુજર રહે દેશ સીરિયા પર પશ્ચિમી દેશોં કા દબાવ દિન-પ્રતિદિન બઢતા હી જા રહા હૈ.  હાલાંકિ રૂસ, ચીન ઔર હિંદુસ્તાન ને સીરિયા કે ખિલાફ પશ્ચિમી દખલઅંદાજી પર કુછ માયનોં મેં લગામ લગા દી.

કુછ પશ્ચિમ એશિયાઈ દેશોં કે અપને નિહિત સ્વાર્થ ભી ઇસ ક્રાંતિ કો અપને અપને અર્થોં મેં વ્યાખ્યાયિત કર રહે હૈં. એક ઓર સઊદી અરબ, યમન ઔર બહરીન કી ક્રાંતિ કો ઈરાન કી શિયા દખલંદાજી માનતા હૈ લેકિન  ઇસ બહાને કે જરિએ વહ અપને ખિલાફ ઉભર રહે આતંરિક અસંતોષ કો દબાને કી કોશિશ મેં લગા હૈ. ઇસી તર્જ પર સીરિયા કી સત્તા કો બચાને મેં ઈરાન ને અપની પૂરી તાકત ઝોંક દી હૈ. ઉસકા યહ માનના હૈ કિ યદિ સીરિયા કા સિંહાસન ડોલતા હૈ તો ઉસકા ઇજરાઇલ વિરોધ કા સ્વર કુંદ પડ જાએગા ઔર લેબનાન મેં હિજબુલ્લાહ સંગઠન કો સહાયતા પહુંચાના ભી કઠિન હો જાએગા.

વૈસે ઇસ પૂરે પ્રકરણ મેં ઐસા નહીં હૈ કિ અરબ દેશ હી પ્રભાવિત હુએ હોં. અમેરિકા ઔર યૂરોપ મેં ભી ઇસકા ગહરા અસર ઇન દેશોં મેં ગૈરબરાબરી કે ખિલાફ ચલ રહે અભિયાનોં પર સાફ-સાફ દિખાઈ દેતા હૈ. યૂં તો અમેરિકા દુનિયા કા સબસે તાકતવર દેશ માના જાતા હૈ લેકિન યહ ભી એક સચ્ચાઈ હૈ કિ યહ દેશ આર્થિક દૃષ્ટિ સે ઇતના કમજોર હો ચુકા હૈ કિ વહાં કી સરકાર અપના કર્જા ચુકાને કે લિએ ભી કૌડી-કૌડી કી મોહતાજ હો ગઈ હૈ. સૈનિક અભિયાનોં એવં સેના કે રખ રખાવ મેં અત્યધિક ખર્ચ ઇસકી એક વજહ હૈ જિસકી ખાતિર જનતા પર કરોં કા બોઝ દિન-પ્રતિદિન બઢાયા જા રહા હૈ. વહાં કી સરકાર કે અમીર ઔર ગરીબ કે બીચ સૌતેલે વ્યવહાર કે કારણ અમેરિકી જનતા ને 17 સિતંબર સે એક અભિયાન ચલાયા જિસે હમ વૉલ સ્ટ્રીટ આંદોલન કે નામ સે જાનને લગે હૈં. ઇસ આંદોલન કે નેતૃત્વ કા કહના હૈ કિ ઉનકા પ્રેરણાસ્રોત મિસ્ર કા અલ-તહરીર મૈદાન હૈ જિસને શાંતિ ઔર અહિંસા કા માર્ગ અપનાકર અપને અધિકારોં કો પ્રાપ્ત કિયા ઔર તાનાશાહી કે અંત કા સબબ બના. વૉલ સ્ટ્રીટ આંદોલન અબ તક અમેરિકા કે 70 શહરોં મેં ફૈલ ચુકા હૈ ઔર બહુત-સે યૂરોપીય દેશોં મેં ઇસી આંદોલન કી તર્જ પર સંઘર્ષ શુરૂ હો ચુકે હૈં.

કુછ દિન પહલે સોવિયત સંઘ કે અંતિમ રાષ્ટ્રાધ્યક્ષ મિખાઇલ ગોર્બાચોવ ને અમેરિકા કે પેંસિલવાનિયા મેં એક ભાષણ મેં કહા કિ વૉલ સ્ટ્રીટ આંદોલન પૂંજીવાદી વ્યવસ્થા કે તાબૂત પર આખિરી કીલ સાબિત હોગા ઔર જિસ તરહ સે સોવિયત સંઘ કા ખાત્મા હુઆ, યહ વ્યવસ્થા ભી ખત્મ હોગી.

 જનવરી, 2011 મેં એક સબ્જી બેચતા હુઆ મુહમ્મદ બુઅજીજી નામ કા ટ્યૂનીશિયાઈ યુવક ઉસ દેશ કી સંસદ કે સામને આત્મદાહ કરતા હૈ ઔર ઇસસે પહલે કિ ઉસકા બલિદાન માત્ર ઉસકે પરિવાર કે શોક કા કારણ બને વહ તબ્દીલ હો જાતા હૈ ઉસ હવા મેં જો ક્રાંતિકારિયોં કે લિએ બહાર બનકર આઈ ઔર તાનાશાહોં કે લિએ ભય, શર્મ ઔર મૃત્યુ કી આંધી. ઇસ બહાર કા રુખ અબ પશ્ચિમ કે દેશોં કી તરફ હૈ. કાશ કોઈ ચિટ્ઠી લિખે ઇસ બહાર કે નામ ઇસ સંદેશ કે સાથ કિ ઐ હવા! પૂરબ મેં બસે હિંદુસ્તાન મેં અબ તક ઢાઈ લાખ સે જ્યાદા કિસાન આત્મહત્યા કર ચુકે હૈં તુઝે દેખને કી ખાતિર. પૂરબ કી ઓર કબ રુખ કરોગી?

 

Advertisements

પ્રતિસાદ આપો

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / બદલો )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / બદલો )

Connecting to %s

શ્રેણીઓ

%d bloggers like this: